Інтэрв'ю часовага паверанага Беларусі ў Бельгіі ТАСС (6 красавіка 2026 г., г. Брусель)

Брусэль больш не саромеецца адкрыта заяўляць пра Курс на адрыў Беларусі ад Саюзнай дзяржавы і ўцягванні яе ў арбіту ЕЗ, замест мінулых разваг пра «дэмакратыю». Пра гэта заявіў у інтэрв'ю ТАСС часовы павераны ў справах Беларусі ў Брусэлі Сяргей Панасюк.

«Сапраўды апошнім часам адзначаецца такая змена ў рыторыцы Брусэля. Калі раней намеры ЕС па перафарматаванні Беларусі пад еўрапейскія стандарты акуратна маскіраваліся лозунгамі аб суверэнітэце, незалежнасці і дэмакратыі, то сёння Брусель ужо не саромеецца адкрыта заяўляць пра Курс на далучэнне Мінска да «квітнеючай Еўропы», – заявіў ён, каментуючы пачасціліся сустрэчы ў еўрапейскіх інстытутах з прадстаўнікамі беларускай радыкальнай апазіцыі.

„Беларусь-гэта і так Еўропа і яна спакойна і паслядоўна ідзе па сваім еўрапейскім шляху, які фарміруе ў сваіх інтарэсах разам са сваімі саюзнікамі і партнёрамі», – адзначыў дыпламат. Дыпламат пазначыў неабходнасць ” адзначыць шэраг важных дэталяў, якія свядома замоўчваюцца «архітэктарамі» чарговай «еўрапейскай будучыні».

Ці ёсць перавагі?

Ён падкрэсліў, што ўсе лозунгі аб новым «еўрапуці» ўкідваюцца Брусэлем «у звязку з забеспячэннем бяспекі Еўропы», а таксама нейкай эфемернай «лепшай дэмакратычнай будучыняй для беларусаў». „Аднак ні адзін апалагет гэтай ідэі ў Еўропе ні разу не пазначыў, у чым канкрэтна з пункту гледжання эканомікі і сацыяльных гарантый насельніцтву Беларусі гэта «новая еўрапейская будучыня» будзе складацца. Магчыма, прычына такога нясмелага маўчання заключаецца ў поўнай адсутнасці такіх пераваг?”- адзначыў Панасюк.

Катастрафічныя наступствы

„Відавочна, што інтарэсы простых беларусаў хвалююць заходнікаў у самую апошнюю чаргу. Ёсць сумненні, што заходнія палітыкі наогул уяўляюць сабе памер тых маштабных разбуральных працэсаў, якія Гіпатэтычна пацягнула б за сабой такая перабудова гэтак цесна інтэграванай у фармат ЕАЭС, СНД і Саюзнай дзяржавы сістэмы беларускай народнай гаспадаркі, — адзначыў ён. — Наколькі катастрафічнай для насельніцтва і эканомікі Беларусі маглі б стаць такія эксперыменты, якія ўвядуць краіну без перабольшання ў дзесяцігоддзі дэіндустрыялізацыі, беспрацоўя, гіперінфляцыі, рэзкага зніжэння ўзроўню жыцця насельніцтва».

Злом эканамічнай мадэлі

Кіраўнік дыпмісіі акцэнтаваў, што гаворка ідзе «аб зломе ўсёй бягучай эканамічнай мадэлі Беларусі, непазбежным выхадзе яго краіны з ЕАЭС, паколькі яна не змагла б адначасова знаходзіцца ў двух мытных саюзах». Гэта пацягнула б за сабой аднаўленне паўнавартаснай мытнай мяжы з Расіяй, спыненне доступу да расійскіх энерганосьбітаў па ўнутраных інтэграцыйных цэнах, страты значнай часткі рынку СНД, які спажывае сёння да 70% беларускага экспарту.

„Страта звыклых формаў і метадаў вядзення бізнесу прывядзе да істотнага росту сабекошту прадукцыі беларускай нафтаперапрацоўкі і нафтахіміі, банкруцтва значнай колькасці прамысловых прадпрыемстваў, якія працуюць у цеснай кааперацыі з усходнімі партнёрамі. Астатнія прадпрыемствы апынуцца неканкурэнтаздольнымі ў Еўропе праз неадпаведнасць тэхнічным рэгламентам ЕЗ і экалагічным стандартам, якія патрабуюць у тым ліку рэзкага пераходу ад Дастаў і стандартаў ЕАЭС да дырэктываў ЕЗ», — працягнуў Сяргей Панасюк.

„Разрыў Адзінай эканамічнай прасторы ў фармаце ЕАЭС будзе выклікам для лагістычнай галіны Беларусі. Вельмі складанай і затратнай стане праблема чыгуначнай каляіны. Дэсінхранізацыя беларускай аб'яднанай энергасістэмы з Расіяй і яе падключэнне да кантынентальнай сеткі Еўропы зойме дзесяцігоддзі і запатрабуе шматмільярдных інвестыцый у мадэрнізацыю, з высокай верагоднасцю ЕС запатрабуе спынення працы БелАЭС. Усё гэта, натуральна, адаб'ецца на кошце электраэнергіі для спажыўцоў і прамысловасці, укіне краіну ў залежнасць ад альтэрнатыўных крыніц паставак энергіі па Кратна больш высокіх коштах», – растлумачыў ён.

„Вымушаная імплементацыя адзінай сельскагаспадарчай палітыкі ЕЗ прывядзе да разбурэння гонару Беларусі – эфектыўнай сістэмы сельскай гаспадаркі сусветнага ўзроўню», – падкрэсліў часовы павераны.

Удар па людзях

„Гэта толькі малая частка праблем, да якой дадасца цэлы комплекс сацыяльна-эканамічных наступстваў для беларускіх грамадзян. Непазбежная працяглая масавая беспрацоўе, павышэнне камунальных тарыфаў, беспрэцэдэнтны міграцыйны шок, значнае павелічэнне кошту медыцынскага абслугоўвання і зніжэнне яго даступнасці. Мы бачылі такія сцэнары пры далучэнні іншых дзяржаў да ЕС. Але для нас гэта было б яшчэ складаней з-за глыбокай ступені рэгіянальнай інтэграцыі», – адзначыў ён.

Просты выхад 

„Нават такога збеглага аналізу наступстваў дастаткова для таго, каб задацца простым пытаннем: А навошта ўсё гэта трэба беларусам? Каб Еўропа магла не баяцца Расеі? Відавочна, што такі маштабны крызіс у Беларусі, які зацягнецца на дзесяцігоддзі, дакладна не варты такіх эксперыментаў. І, можа, проста аднавіць канструктыўны дыялог і з Менскам, і з Масквой?”- задаўся рытарычным пытаннем беларускі дыпламат.

„Да прыкладу, у дачыненні да Беларусі ЕС павінен быць зацікаўлены ў абмеркаванні пытанняў агульнай непадзельнай бяспекі, сумеснай аховы межаў, барацьбы з кантрабандай і арганізаванай злачыннасцю, рэгуляванні міграцыі, забеспячэнні лагістыкі і свабоды перамяшчэння, паставак запатрабаванай прадукцыі дрэваапрацоўкі, прадуктаў харчавання, машынабудавання, гуманітарнага супрацоўніцтва. А цяпер, як аказалася, і досвед працы БелАЭС можа быць запатрабаваны», – працягнуў Панасюк.

„Было б вельмі цікава паслухаць дэбаты ў Еўрапарламенце менавіта па такіх пытаннях, на тэму – што лепш для беларусаў, пачуць развагі пра ўзаемавыгаднае супрацоўніцтва, забеспячэнне беларусаў працай, прадуктамі харчавання, даступным медыцынскім абслугоўваннем, нармальнымі цэнамі на энерганосьбіты. Але атрымліваецца ўсё неяк больш пра эфемерныя свабоды, гіпатэтычныя каштоўнасці і еўрапейскія правілы. Неяк тут не ўсё складваецца, калі глядзець з пункту гледжання інтарэсаў менавіта беларускага народа, ды і саміх еўрапейцаў», — адзначыў ён.

Апора стабільнасці

„Калі мы гаворым аб супрацоўніцтве ў фармаце СНД, ЕАЭС і Саюзнай дзяржавы, 30-годдзе якой мы, дарэчы, адзначаем у гэтыя дні, то гэта адзін з істотных элементаў стабільнасці функцыянавання беларускай дзяржавы, у тым ліку эканамічнай, тэхналагічнай, харчовай, аб якой так непакояцца нашы еўрапейскія суседзі, — адзначыў ён. — Гаворка ідзе пра цэлы комплекс зразумелых для беларусаў пераваг. Гэта ўстойлівы рух да тэхналагічнага суверэнітэту, эфектыўная прамысловая кааперацыя, забеспячэнне энергарэсурсамі па даступных цэнах, Сумесныя дасягненні ў такіх высокатэхналагічных галінах як атамная энергетыка, асваенне космасу, бія — і нанатэхналогіі, мікраэлектроніка, нафтахімія, машынабудаванне».

„Натуральна, важнае значэнне мае культурная супольнасць, магчымасць мець зносіны на адной мове, традыцыйныя гістарычныя сувязі, узгодненая палітыка ў сферы забеспячэння бяспекі разам з захаваннем суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці ўдзельнікаў аб'яднанняў», – сказаў кіраўнік дыпмісіі.

Версія для друку